Kjære landsmenn:

Ein klok, og sikkert kjend mann (eller dame) sa ein gang i tida at viss ingen andre gjer ein ting, så får ein gjere den sjølv. (Eller nokke i den dur…) Om dette faktisk var eit reelt utsegn eller ikkje, det veit eg svært lite om, men kloke ord vil eg no seie at det var. Så når ingen andre har gjort dette til no, så er ser eg ikkje noko anna val enn at eg faktisk må skrive om dette her. Det er eit vanskeleg val også, for dette skribleriet vil innehalde politikk. Altså sånn Stortingspolitikk, og det er det ikkje ofte eg må ty til.

Vi må tilbake til 22. Mai 2008, VGjournalistane Lene Christensen, Andreas Arnseth og Stella Bugge publiserer denne artikkelen her om at: 8 av 10 nordmenn krever priskutt. Med følgjande ingress: «Nå er diesel dyrere enn bensin, 13 – 14 kroner per liter for bensinen får Norge til å rase. » Bak denne påstanden om at ca 80 prosent av nordmenn begynner å rase er grunngjeven med to undersøkingar. Lat meg sitere:

«66,3 prosent av norske kvinner og menn mener at tiden nå er inne for å kutte i drivstoffavgiftene, for å stoppe prisgaloppen.

11,4 prosent mener bilavgiftene må reduseres viser en undersøkelse er gjort av InFact på oppdrag fra VG.

Dermed krever nær åtte av ti nordmenn at det nå er på tide med priskutt.»

Berre for å ta det ein gang til ja. Her har vi altså to forskjellege undersøkingar, der den eine seie at 66,3% syns drivstoffavgiftene er for høge og 11,4% meinar att bilavgiftene er for høge. Til saman vil dette seie ca 80%, eller 8 av 10, kreve priskutt etter VG si prosentrekning…

Dette reknestykket får eg ikkje heilt til å stemme. Statistikkrekning var aldri min store sak, men å legge saman to undersøkingar på ein slik måte, altså at 66,3% + 11,4% = 77,7% og dermed få tilnærma lik 8 av 10, går vel ikkje heilt ann…? Eg tok derfor kontakt med Jan Ubøe ved institutt for føretaksøkonomi ved NHH og spurde han om ein kommentar til denne saken. I eit svar til meg skreiv han følgjande:

«VGs prosentregning forutsetter at ingen av de som vil kutte i drivstoffavgiftene ønsker å redusere bilavgiftene.
Det ville isåfall være en oppsiktsvekkende nyhet, men virker svært lite sannsynlig! En vil vel heller regne at de aller fleste som ønsker å redusere bilavgiftene også ønsker å kutte i drivstoffavgiftene.»

Det var altså nokke som ikkje heilt var bra her altså. Som den nysgjerrige personen som eg er så måtte eg jo forske meir på dette. Eit lite søk på google viste vegen fram mot denne artikkelen på E24. Jepp, det er altså same artikkelen som stod på VGnett. (For dei som lurte, så er E24 i hovudsak berre VG sin kopi av Dagens Næringsliv, der dei av og til skriv sine eigne artiklar…) Sjølv om det er akkurat same artikkelen, så fann eg ei lita kommentarboks på høgre side der det var fleire kommentarar. Petter, kom med ein av kommentarane (ja, vanskeleg å sette direktelenke til kommentaren, men du finn kommentarboksa på høgre side i artikkelen) til denne saka og har også kommentert litt rundt dette reknestykket:

«Dette var ett tullete regnestykke. Kan ikke plusse sammen epler og pærer for så og lese svaret i bananer. Prosent regning er ikke lett, men dette ble flaut. Jeg ville ikke bli veldig overasket om de 11,4% som vil ha lavere bil avgift også vil ha lavere drivstoffavgift.. I så tillfelle er det jo bare 66,3% som krever lavere drivstoffavgifter.»

Altså den same konklusjonen til Jan Ubøe, berre forklart på litt anna og mindre matematisk måte. Det kjem altså ikkje som noko sjokk at det er feil i VG sine artiklar. Eg tok derfor kontakt med Lene Christensen som var ein av journalistane og forklarte denne feilen. Som svar skreiv ho:

«Det er flott med årvåkne lesere som følger med! :)»

Positiv med at VG sine journalistar svarer, og svarer fort på slike kommentarar. Eit naturleg oppfølgjingsspørsmål var då om artikkelen kom til å bli endra når lesarar kommenterer slike feil. Lene skreiv så:

«De blir stående slik de er, vi pleier ikke endre på saker på som ligger i arkivet. Men det er godt du sier fra, så blir vi mer oppmerksomme til neste gang! «

For den overvakne lesar så fekk dykk kanskje med dykk at artikkelen vart skreve den 22. Mai, og det er derfor naturleg at ein avisartikkel har godt i arkivet. Så det er forståleg… Men så kvifor gikk Bjarne å grave så mykje i arkivet til VG?

Jo, det er ei anna utgåve av papirutgåva til VG som tok meg tilbake i tid? Kvifor? Jo, denne annonsen frå Fremskrittspartiet Stortingsgruppe som du kan sjå under: «8 av 10 er enig med Frp»

Annonse Frp - heilside

Allereie no så har du nok fått ein liten tanke i hovudet. Men lat meg no først få seie noko meir: Vi ser litt meir på sjølve hovudoverskriftene:

Annonse Frp - overskrifter

Det første eg vil at du skal legge merke til er stjerna som du ser bak overskrifta. Stjernemerking er ein fin ting og du finn som oftast nederst på sida ei djupare forklaring med mindre skrift. Og ja, ei slik forklaring som dette fann du nettopp nederst på denne sida:

Annonse Frp - kjelde

Som dykk kan sjå så er det er god referering til VG den 22. Mai 2008, der dei også har fått tatt med rein avskrift frå VG sin artikkel. Så då veit vi i alle fall kva Fremskrittspartiets Stortingsgruppe legg til grunn når dei lager annonsane sine.

Då er det på tide med kommentering.

For det første, viss ein ser på sjølve overskrifta til annonsen så blir det snakka om bensin- og dieselprisar. For dei som les sitatet over frå VGnett eller det som står trykt i den stjernemerka tilleggsteksten så ser dykk at det er snakk om drivstoffavgifter og bilavgifter. Pr. definisjon så er vel drivstoff både diesel og bensin og det skulle dermed vere 66,3% som er einig med Frp. Bilavgiftene som var med på å danne grunnlaget for 8 av 10 kjem ikkje så godt fram nei…

Så… lat oss gå vidare til reknestykket til VG som ville ha vore ei «oppsiktsvekkende nyhet», som «virker svært lite sannsynlig.» Ein ting er at journalistar i VG kan skrive feil i artiklar, og at ein sjølvsagt burde ein kunne stole på ei avis, men ja.. det er tross alt VG. Så, når det er Frp si Stortingsgruppe, altså personar som har kome seg inn på Stortinget og faktisk er med på å bestemme det som skjer i landet vårt, så burde ein vel kunne ha kravd litt meir. Desse personane er faktisk med på å forvalte vår nasjonalformue og når ei slik lite reknestykket som dette ikkje blir stilt spørsmål rundt når Stortingsgruppa til Frp diskuterer utforminga av annonsen som dei må stå god for så byrjar eg og tvile litt på kva i alle dagar denne Stortingsgruppa kan.

Men… det som også er litt skremmande er at denne annonsen stod først på trykk no i juli. Det vil seie at Frp si Stortingsgruppe har hatt godt over ein månad til å tenke over denne annonsen her. Altså dei kunne ha rekna på dette stykket ganske mange gongar for å finne ut om det faktisk stemmer før dei valde å lage annonse av det. Eller faktisk berre lest kommentaren til Petter på E24 slik at dei i alle fall fekk ein liten idé om at her var noko galt. For heile annonsen bygger seg opp rundt dette litle reknestykket. «8 av 10 er einig med Frp.» Så det vil dermed seie at Frp si Stortingsgruppe blindt stoler på VG sine journalistar, eller at dei ikkje skjekker opp bruk av kjelder og kontrollerer at dei faktisk stemmer. Noko som i dette tilfellet hadde vore svært enkelt.

Så kan vi gå vidare til det faktum at annonser i VG kostar pengar. Ei heilsides annonse på side 11, slik som denne annonse stod trykt, og med fargar har ei oppgitt listepris på kr 297.000! (Den fulle prislista for annonser i VG finn du her). Det er nok naturleg å tru at Frp faktisk ikkje betalte akkurat denne summen da det er normalt med rabattar og slikt for annonse. Men likevel, og betale fleire hundretusen på ei annonse der ein har feil konklusjon basert på dårleg kjeldeskjekking eller dårleg kunnskap gjer ikkje saka noko betre.

Er det jammen tid ikkje godt at Frp er det største, altså mest populære partiet for tida? Ja, viss du ikkje har fått det med det så har faktisk Frp nådd toppen på partibarometera no i juli, same tid som denne annonsen stod trykt i VG. Du kan lese meir om dette i:
Aftenbladet
VG
Kommunal rapport
… og mange fleire.. sjekk Google

Når eg først har kontakt både NHH-professorer og journalistar i VG så er det jo logisk å ta kontakt med Frp for å få ein liten kommentar på kva deira synspunkt om denne saka er. Så sjølvsagt tok eg kontakt med Frp si Stortingsgruppe. Men har eg fått noko svar? Nei… Det verkar som dei merkeleg nok ikkje har lyst til å svare. Ja, eg veit at det er sommar og politikarar også likar sommarferie. Men når Frp svever så høgt i skyene så burde dei vel klare å bemanne sitt Stortingsgruppekontor også?

Så ja, føler du at bensinprispartiet fortener rolla som Noregs største parti?